Jeżeli robisz coś, na przykład fotografujesz, od pewnego czasu, i masz lub miałeś wielu klientów, to jest szansa, że spotkałeś się z zarzutem o braku profesjonalizmu. Ktoś mógł Ci też wypomnieć, że przecież nie jesteś profesjonalistą, w związku z czym jesteś za drogi/masz robić więcej poprawek/nie masz prawa mieć swojej wizji – co tu dużo mówić, opcji jest wiele. Grunt to oczywiście nie zrażać się w takiej sytuacji, dać sobie miejsce na negatywne emocje, ale nie pozwolić im zapanować nad sobą, i samemu sobie odpowiedzieć na pytanie, czy jest się profesjonalistą, czy nie (zgodnie z tym, co napisałem we wpisie Jak przyjmować krytykę). Co to znaczy być profesjonalnym?

Definicja profesjonalizmu

Zgodnie ze słownikiem języka polskiego PWN, profesjonalizm oznacza, że czyjeś umiejętności i poziom wykonywanej pracy jest wysoki lub że ktoś zawodowo uprawia jakąś specjalność. Dość szeroka definicja, ponieważ jak mam na przykład zdefiniować wysoki poziom wykonywanej pracy? Spójrzmy więc na profesjonalizm z innej strony.

Doświadczenie

Najczęściej wykorzystywaną miarą profesjonalizmu, z którą się spotkałem, jest doświadczenie w danej branży. Jeżeli pracujesz nad czymś 8 lat, to siłą rzeczy powinieneś być w czymś wyjątkowo dobry, prawda? Jest to jednak tylko połowicznie prawdziwe, ponieważ o ile nasze umiejętności faktycznie mogą rosnąć, do tego spotykamy się z coraz większą ilością unikatowych sytuacji i w przyszłości nie dajemy się już niczym zaskoczyć, to mamy też tendencję do spoczywania na laurach.

No bo przecież jak siedzisz 5 lat w jednej pracy, to jesteś już ekspertem. Po co masz ciągle analizować, co robią młodsi lub jakie mają plany, skoro oni dopiero zostali zatrudnieni w firmie i ich pomysły są prawdopodobnie głupie. Trochę wyolbrzymiam, bo nie wszędzie tak się traktuje młodsze, niedoświadczone osoby, ale wierzę, że rozumiesz mój punkt widzenia. Długi staż często jest takim parasolem ochronnym, a niekoniecznie musi świadczyć o profesjonalnym podejściu. To w mojej opinii tylko jedna składowa profesjonalizmu. 

Wiedza

Ten temat przewija się w moich wpisach wiele razy, więc myślę, że rozumiesz, jaki jest on dla mnie ważny. Ciągle poszerzanie swoich kompetencji, zdobywanie wiedzy i uczenie się jest bardzo dobrym wyznacznikiem profesjonalizmu. Profesjonalny jesteś wtedy, gdy zdajesz sobie sprawę, jak dużo wiesz, jak dużo nie wiesz, że są lepsi od Ciebie, ale że są też gorsi. Masz na uwadze, że nie jesteś nieomylny, ale jednak posiadasz ogromną wiedzę, którą ciągle rozszerzasz i w niektórych sytuacjach nie dasz się stłamsić komuś, kto uważa, że wie lepiej, kiedy tak naprawdę nic nie wie.

Musisz jednak uważać, żeby nie wpaść w tryb „wiem już wszystko”. Myślę, że przechodzi to każdy, który zaczyna interesować się jakimkolwiek tematem. Zaczyna czytać bardzo dużo i chłonąć ogrom wiedzy, w związku z czym szybko czuje się ekspertem. Dopiero po pewnym czasie ta krzywa ulega wypłaszczeniu i zaczynamy sobie zdawać, ile jeszcze przed nami. Pamiętaj, że uczenie się czegoś, zdobywanie kompetencji to nie sprint, a maraton. Może Ci to iść wyjątkowo szybko, ale nie osiągniesz w miesiąc tego, co ktoś inny, równie ogarnięty, osiąga w rok.

Inwestowanie a bycie profesjonalistą

Rozwój umiejętności musi iść w parze z inwestowaniem w sprzęt lub wiedzę trudno dostępną. Po prostu musisz wydawać – oczywiście mądrze! – pieniądze, ponieważ tylko tak zapewnisz sobie dostęp do najlepszych treści i do najlepszego, dopasowanego do Twoich potrzeb sprzętu. Spójrz na to z takiej perspektywy. Jeżeli jesteś mistrzem szachów, to dlaczego masz uczyć wszystkich naokoło, jak nim zostać, w zamian za uścisk dłoni? Możesz przeprowadzić kilka darmowych lekcji, ale przecież Twoje sztuczki, Twoje schematy, Twoje mechanizmy to rzeczy, którym poświęciłeś bardzo dużo czasu. Skoro są unikatowe i działają, czemu masz je oddawać za darmo? Czy nie warto zapłacić najlepszemu, aby nauczył Cię tego, co wie i do czego doszedł latami ciężkiej pracy?

Tak samo myślą inni ludzie. Owszem, w natłoku szkoleniowców i kursów znajduje się dużo płatnych treści, które w niczym Ci nie pomogą. Stąd też zaznaczam, że nie chodzi o ilość kursów, a jakość – każda decyzja musi być potwierdzona przez odpowiedni research, inaczej po prostu przepalisz duże kwoty praktycznie na nic. W internecie znajdziesz mnóstwo opinii na temat najpopularniejszych kursów, do tego z pewnością w Twojej dziedzinie znasz autorytety – ich produktami warto zainteresować się najpierw.

Nie będziesz profesjonalistą, jeżeli pisząc książkę, nie zainwestujesz w korektę; jeżeli robiąc zdjęcia, nie będziesz dysponował odpowiednim sprzętem; jeżeli programując, Twój komputer nie pozwoli Ci na wydajną pracę. Przed rozpoczęciem inwestowania stwórz sobie plan, żeby nie wydawać każdych zarobionych pieniędzy od razu. Kilka słów o inwestowaniu napisałem we wpisie Inwestowanie w sprzęt fotograficzny (i nie tylko) i zachęcam do jego lektury.

Śledzenie trendów

Jeżeli chcesz być profesjonalistą, musisz śledzić trendy w Twojej dziedzinie. Nie musisz ich chłonąć, wykorzystywać, czy się z nimi zgadzać, ale musisz być ich świadomy. Da Ci to możliwość szybkiego zareagowania i wstrzelenia się w trend, który Tobie będzie mocno leżał, co może zadziałać jak trampolina. 

Pozwoli Ci też świadomie odpowiadać na zarzuty, że się zestarzałeś lub utknąłeś w swojej bańce. Jeżeli zdajesz sobie sprawę, dlaczego rezygnujesz z niektórych trendów i są to inne powody niż niewiedza, obronisz się za każdym razem. W mojej opinii jednak nie możesz całkowicie negować wszystkich trendów, ponieważ w dzisiejszych czasach odbiorca bardzo szybko się nudzi i ciągle trzeba się rozwijać. Jeżeli wszyscy zaczną robić rzecz X, to siłą rzeczy opatrzy się ludziom i zacznie się im bardziej podobać, a wtedy Ty będziesz na przegranej pozycji. Nie idź ślepo w trendy, które są najpopularniejsze, ale próbuj, choć częściowo, zaadaptować je do swojego stylu – to jest moja rada w tym temacie. 

Własna firma – czy to oznacza, że jesteś profesjonalny?

Czy założenie własnej firmy jest wystarczającym działaniem, które pokazuje, co to znaczy być profesjonalnym? Moim zdaniem to punkt, który można opisać w ten sam sposób jak doświadczenie. Z pewnością jeżeli masz działalność, ludzie będą zakładali, że jesteś profesjonalistą, ale nie jest to w mojej opinii najlepsza i najbardziej uniwersalna metryka. 

Co to znaczy być profesjonalnym? Jesteś profesjonalistą?

Jeżeli uważasz, że jesteś profesjonalistą, to nawet jak ktoś powie, że jest inaczej, powinno to po Tobie spłynąć. W końcu zostałeś wybrany do danej pracy i jesteś świadomy swoich kompetencji. Jeżeli sam uważasz, że nie jesteś profesjonalistą, to z komentarzami na ten temat możesz się po prostu zgodzić w myśl zasady kill them with kindness. Wytrącasz wtedy broń komuś, kto Cię krytykuje, ponieważ nie może zawstydzić Cię i zgasić czymś, czego się nie wstydzisz, z czego zdajesz sobie sprawę i to zaakceptowałeś. Nikt nie jest profesjonalistą od pierwszego zlecenia.

Trudno jednoznacznie określić, gdzie przebiega granica pomiędzy byciem profesjonalistą a byciem zaawansowanym amatorem, natomiast jedno, w mojej opinii, jest pewne – nie zależy to od nikogo poza Tobą i Twojej pracy. Twoja samoocena, najbardziej krytyczna ze wszystkich ocen, da Ci jasną odpowiedź, czy jesteś już profesjonalistą, czy nie. Powyżej są moje cztery kryteria, które możesz wziąć pod uwagę w swojej drodze i analizie. 

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

*
*